Home > Over de toetsingscommissies > Wat is euthanasie?

Wat is euthanasie?

In Nederland is het gangbaar om euthanasie te omschrijven als 'handelen van een arts dat het leven van een patiënt op diens uitdrukkelijk verzoek beëindigt'.

Belangrijk daarbij zijn de vrijwilligheid en weloverwogenheid van het verzoek en het uitzichtloos en ondraaglijk lijden van de patiënt.

Bij euthanasie dient de arts de dodelijke middelen (euthanatica) toe aan de patiënt. Hulp bij zelfdoding houdt in dat de arts de euthanatica aanreikt aan de patiënt, die deze zelf inneemt.

Andere beslissingen rondom het levenseinde

De volgende beslissingen vallen onder normaal medisch handelen, dat buiten de sfeer van het strafrecht ligt. Daarop is afdeling 5, titel 7, boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, beter bekend als de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), van toepassing:

Palliatieve sedatie

Het opzettelijk verlagen van het bewustzijn van de patiënt om in de laatste levensfase het onbehandelbare lijden weg te nemen. Een arts mag palliatieve sedatie toepassen als hij verwacht dat de patiënt niet langer dan 2 weken te leven heeft.

Pijnbestrijding met als neveneffect een bespoediging van het overlijden

Het doel is dan primair een adequate en proportionele pijnbestrijding, waarvoor de patiënt of zijn vertegenwoordiger (art. 465 WGBO) de toestemming heeft gegeven. De levensbekorting is een (onbedoeld) neveneffect dat als risico wordt aanvaard.

Behandelverbod

Een patiënt of zijn vertegenwoordiger (art. 465 WGBO) geeft geen toestemming voor het inzetten of voortzetten van een medische behandeling. Een arts moet dat respecteren, ook als die weigering het overlijden van de patiënt tot gevolg heeft of bespoedigt.

Staken of nalaten van een medisch zinloze behandeling

Het gaat om een medisch oordeel over de zin van een verdere behandeling. Voor de arts is in een dergelijke situatie overleg met collega’s van belang om het oordeel zoveel mogelijk te objectiveren.